Kuchnia Egipska
Egipska kuchnia jest inspirowana kuchnią turecką i arabską oraz kuchnią krajów Śródziemnomorskich.
W Egipcie jako kraju w przeważającej mierze zamieszkałym przez wyznawców Islamu - nie podaje się wieprzowiny, dlatego serwowane są dania wyłącznie z drobiu i wołowiny.
Potrawy stanowią kombinację warzyw i różnych rodzajów mięs polewanych sosami i przyprawionych ziołami.
Najczęściej używane przyprawy to: kminek, kurkuma, kolendra, imbir, sezam, goździki, pietruszka oraz mięta.
Główny posiłek spożywają najczęściej po południu, między 14.00 a 17.00. Składa się on z:
-
przekąsek (mezze) - wśród których dominują marynowane warzywa z zimnymi sosami
-
zupy (chorba): mięsne (lahma), warzywne (chudar) lub rybne (samak)
-
dania głównego - na które serwuje się przyrządzone na różne sposoby mięso kurczaka, wołowinę lub baraninę; podaje się je z warzywami i chlebem
-
owoców - pyszne i słodkie można jeść przez cały rok; zimą najlepsze są banany, daktyle, pomarańcze i granaty; z kolei lato to sezon na melony, brzoskwinie, śliwki i winogrona
-
słodkości - egipskie desery zaspokoją najbardziej wybrednego łasucha
Smacznego (hani'an) - mówi się nie przed, ale po posiłku.
WYBRANE POTAWY:
-
A'aish baladi - okrągły i płaski chleb wielkości talerza, dość niewyszukany w smaku i przypominający fakturą gąbkę
-
A'aish fransawi - chleb francuski, podobny do europejskich bułek
-
Ads - gęsta zupa fasolowa
- Babaganuk - gęsta pasta złożona z sosu sezamowego (tahina) połączonego z pieczonym, a później zmielonym bakłażanem i czosnkiem, często też z natką pietruszki
-
Basbusa - deser z kaszy manny ze słodkim syropem, orzechami i rodzynkami
-
Basturma - wędzone mięso przypominającym włoskie pastrami
-
Batingan - to marynowane i smażone oberżyny
-
Bisara - puree z fasoli z dodatkiem czosnku i smażonej cebuli
-
Firekh - kurczak przysmażany na ruszcie
-
Fiteer - rodzaj pizzy przygotowanej na miękkim cieście; nadzienie może być serwowane w środku potrawy lub na jej wierzchu; może być słodkie lub pikantne
-
Foul - duża brązowa fasola specjalnie przyrządzona na tłuszczu, często w sosie pomidorowym
-
Fuul - zmielony bób, zwykle włożony w kawałek chleba shammy (podobnego do pity)
-
Gibna beida - ser biały, podobny w smaku do greckiego sera feta
-
Gibna rumi - ser rzymski, twardy i o wyrazistym smaku, w kolorze biało-żółtym
-
Hamam (gołąb) - zwykle podaje się go z nadzieniem z ryżu i przypraw, może być również podawany w postaci gulasz z cebulą, pomidorami, ryżem albo drobno mieloną pszenicą
-
Hummus - sos sezamowo-grochowy (gotowany groch zmielony na pastę i wymieszany z czosnkiem i cytryny)
-
Isan asfur - zupa gotowana na wołowinie z drobnym makaronem, który kształtem przypomina ptasie języczki (stąd nazwa zupy)
- Karkadey - bardzo smaczny napój z hibiskusa
-
Kebab - mięso z rożna, zwykle jagnięce (odpowiednik z kurczaka nazywa się shis tawouk), podawane na warstwie pietruszki, czyli badounis, a w droższych restauracjach ze smażonymi pomidorami i cebulą; w innych restauracjach kebab podaje się z chlebem, sałatką i pastą sezamową, zwaną tahina
-
Kebab halla - gulasz barani z kminkiem
-
Kebda firekh - wątróbka drobiowa, bardzo miękka i ma konsystencję pasztetu
-
Kufta - kulki z mielonej baraniny, z dodatkiem cebuli i przypraw, pieczone na ruszcie
-
Kushari - danie z ryżu, makaronu, soczewicy i cebuli, polane ostrym sosem pomidorowym lub czosnkowym
- Limoon - sok cytrynowy domowej roboty
-
Mahallabija - pudding ryżowy posypany orzeszkami pistacjowymi
-
Makarona beszamel - egipska lasagne z mięsem mielonym w sosie beszamel; wersja bez makaronu to kusa beszamel - zamiast makaronu jest cukinia
- Mahszi - potrawa podobna do polskich gołąbków; odpowiednio przyrządzony ryż z odrobiną mięsa wołowego jest zawijany w liście winogron (mahszi
łaraanab), liście kapusty (mahszi kromb), nadziewany we wcześniej wydrążoną cukinię (mahszi kusa), pomidora (mahszi tomatom) czy bakłażana (mahszi bitengen),
a później pieczony.
-
Mokh - móżdżek podawany w kawałkach, smażony w dużej ilości oleju, lub w całości, przystrojony pietruszką
-
Muluchija - gęsta zupa z juty (warzywo liściaste podobne do szpinaku), lekko kleista
-
Musaga - mieszanka bakłażanów, pomidorów, czosnku, oleju i przypraw, zapiekana w piekarniku
- Sahleb - ciepły napój z grysiku, mleka i siekanych orzechów
-
Shammy - chleb podobny do pity
-
Shoarma - chlebek nadziewany skrawkami marynowanej jagnięciny i sałatą, polany sosem sezamowym
-
Shorba ads - zupa z soczewicy, z dodatkiem mielonego kminku i cytryny
-
Szisz kbab - grillowane mięso baranie, wątroba i cebula
-
Szurbet ads - zupa z soczewicy z dodatkiem mielonego kminku i cytryny
- Taameja - wyglądem przypomina nasze kotlety mielone, jednak jej głównym składnikiem jest mielona fasola z dodatkiem przypraw
-
Ta'amiyya/falafel - mielone nasiona ciecierzycy i przyprawy, smażone w cieście (nazywa się to felafel) i włożone w kawałek shammy razem z sałatką i tahina
-
Tabbula - rodzaj sałatki z kaszy kus-kus, cebuli u ziół
-
Tahina - sos sezamowy, często doprawiany czosnkiem i sokiem z limonki
-
Tomaten - kawałki pomidorów w sosie ziołowo-czosnkowym
-
Torli - duszone warzywa podawane zwykle z jagnięciną lub też wołowiną
-
Umm ali - słodkie ciasto z orzechami i rodzynkami, maczane w gorącym mleku
- Yansoon - napój anyżowy, podobny w smaku do lekarstwa
- Zabaddy - jogurt
Do najpopularniejszych potraw egipskich należą:
- różnego typu sałatki, niewiele mające wspólnego z europejskimi odpowiednikami
- Batingan - marynowane i smażone oberżyny
- Bisara - puree z fasoli z dodatkiem czosnku i smażonej cebuli
- Tabbula - rodzaj sałatki z kaszy kus-kus, cebuli i ziół
- Tomaten - sałatka z kawałków pomidorów w sosie ziołowo-czosnkowym
- zupy:
- Molochija - gęsta zupa z juty o smaku przypominającum szpinak, lekko kleista
- Shorba ads - z soczewicy z dodatkiem mielonego kminku i cytryny
- dania główne to najczęściej:
- Harisa - sos pomidorowy z dodatkiem przypraw, smażonej cebuli i jajek
- Hummus - sos sezamowo-grochowy
- Kebab halla - gulasz barani z kminkiem
- Kofta egipska - krokiety zrobione z mielonego mięsa baraniego z przyprawami, pieczone na rożnie razem z pieczarkami i cebulą; do tego sos jogurtowy i ryż albo tabbula, czyli kasza kus-kus z cebulą i ziołami
- Kushari - danie z ryżu, makaronu, soczewicy i cebuli, polane ostrym sosem pomidorowym lub czosnkowym
- Shoarma - chlebek typu pita nadziewany skrawkami marynowanej jagnięciny i sałatą, polany sosem sezamowym
- Szisz kebab - grillowane mięso baranie, wątroba i cebula
- Ta’amija/falafel - smażone kulki z uprzednio zmiksowanej ciecierzycy/fasoli
- Torli - duszone warzywa podawane zwykle z jagnięciną lub też wołowiną
- desery:
- Baklawa - strudel z orzechami, migdałami i miodem
- Basbusa - deser z kaszy manny ze słodkim syropem, orzechami i rodzynkami
- Kunafa - ciastko składające się z warstw cienkiego i kruchego ciasta przekładanego miodem i orzechami
- Mahallabija - pudding ryżowy posypany orzeszkami pistacjowymi
- Umm ali - słodkie ciasto z orzechami i rodzynkami, maczane w gorącym mleku
NAPOJE
Herbatę (shay) to napój narodowy, pija się w Egipcie zawsze i wszędzie. Liście herbaciane gotuje się w czajniczku i słodzi, nie żałując cukru. Podaje się samą lub z dodatkiem mleka. W upalne dni najlepiej pić herbatę miętową (shay bi na’na’).
Kawa (qahwa), tradycyjnie mocna i bardzo słodka (ziyada), jest parzona z dużą ilością cukru w tygielku i rozlewana do maleńkich filiżanek. Kawa średnio słodka (mazbut), z odrobiną cukru (ariha) lub bez cukru (sada).
Wodę najlepiej pić z butelek fabrycznie zamykanych, a nie z karafek stawianych w restauracjach na stół. Przed wypiciem warto sprawdzić, czy kapsel lub nakrętka nie są naruszone, gdyż zdarzają się przypadki ponownego napełniania butelek wodą z kranu.
Soki (asir) - tanie, smaczne i orzeźwiające, wyciskane ze świeżych owoców: pomarańczy (burtu’aan), truskawek (farawla), granatów (ruman), mango (manga), bananów (mohz) lub z trzciny cukrowej (asab). Popularne są także soki warzywne: ogórkowy (khiyar), pomidorowy (tamaatin), marchewkowy (gazar) czy pomarańczowo-marchewkowy (nuss wa nuss). Pyszny i bardzo popularny jest napar z liści hibiskusa (karkadeh).
TRUNKI
Egipcjanie, to w większości naród muzułmański, więc rzadko piją alkohol. Miejscowe produkty alkoholowe takie jak: wina, giny, brandy i whisky nie należą do światowej czołówki.
Miejscowe piwo Stella jest dość słabe, za pół litra trzeba zapłacić od 6 LE wzwyż (w zależności od klasy lokalu), dużo mocniejsze, ale i droższe jest Stella Export (15 LE).
Warto natomiast spróbować zibiby, egipskiej odmiany ouzo. Trunek ten pija się także nierozcieńczony.
W hotelach i większych restauracjach można zamówić drinki lub importowane piwa, ale niestety, są drogie.
Dużo lepszym rozwiązaniem jest zakup importowanego alkoholu w supermarkecie lub sklepie wolnocłowym. Przed upływem 24 godzin od wjazdu do Egiptu można kupić maksymalnie 4 litry. W ciągu 48 godzin - 3 litry. Jedyny warunek - trzeba okazać paszport. W Kairze są trzy sklepy wolnocłowe:
- na lotnisku
- 500 m od hotelu "Atlas-Zamalik"
- w hotelu "Sheraton" w Dokki
WYBRANE PRZEPISY
Egipskie ciasto kukurydziane
Składniki:
- 1 l mleka
- 25 dag mąki kukurydzianej
- 12 dag cukru
- 3 jajka
- 5 dag masła
- 1/2 łyżeczki wanilii
- 5 plastrów ananasa lub cząstek pomarańczy
Zagotować mleko z wanilią. Powoli dosypywać mąkę, stale mieszając by nie potworzyły się grudki. Zdjąć z ognia, dodać pojedynczo żółtka, masło, na końcu ubitą pianę. Wszystko wymieszać. Przełożyć do wytłuszczonej i oprószonej mąka formy. Piec ok. 1 godziny w nagrzanym piekarniku. Po ostygnięciu ozdobić owocami.
Egipski kebab
Składniki:
- 500 g mielonej baraniny / wołowiny
- cebula
- jajko
- 2 łyżki oliwy
- 12 kapeluszy pieczarek
- czerwona papryka
- 12 malutkich cebulek
- 2 ząbki czosnku
- łyżeczka tymianku
- sól, pieprz
Mięso wymieszać z jajkiem, posiekaną cebulą, roztartym czosnkiem, przyprawić. Formować krokiety o długości 5cm, grubości 2 cm. Nakładać na szpikulce, przegradzając pieczarkami, cebulkami i kawałkami papryki. Posmarować oliwą i piec na ruszcie lub smażyć na patelni. Podawać z sosem jogurtowym i ryżem
Falafel
Składniki:
- 80 dag cieciorki
- 3 cebule
- 2 ząbki czosnku
- 2 gałązki pietruszki
- 2 gałązki kolendry
- 1 żółtko
- 2 łyżki tartej bułki
- sól, pieprz
- cukier
- 50 dag tłuszczu
- sałata
- 4 łyżki oleju
- 4 łyżki octu
Ugotowaną cieciorkę zmiksować. Posiekać czosnek, 1 cebulę i zioła. Dodać cieciorkę, żółtko i bułkę tartą. Przyprawić. Ulepić kulki i smażyć w głębokim tłuszczu. Pozostałe cebule pokroić w krążki.
Przygotować sos winegret: ocet utrzeć z olejem, przyprawić cukrem, solą i pieprzem. Wymieszać z umytą i osuszoną sałatą. Podawać z kulkami.
Kofta egipska
Składniki:
- 500 g mielonej baraniny / wołowiny
- cebula
- jajko
- 2 łyżki oliwy
- 12 kapeluszy pieczarek
- czerwona papryka
- 12 malutkich cebulek
- 2 ząbki czosnku
- łyżeczka tymianku
- sól, pieprz
Mięso wymieszać z jajkiem, posiekaną cebulą, roztartym czosnkiem, przyprawić. Formować krokiety o długości 5 cm, grubości 2 cm. Nakładać na szpikulce, przegradzając pieczarkami, cebulkami i kawałkami papryki. Posmarować oliwą i piec na ruszcie lub smażyć na patelni. Podawać z sosem jogurtowym i ryżem.
Ryż po egipsku
Składniki:
- 250 g ryżu
- 50 g oliwy
- łyżeczka pasty pomidorowej
- sól
Ryż wymyć, dokładnie osuszyć, smażyć na tłuszczu mieszając, aż stanie się szklisty. Wlać osoloną wodę (1/2 l) i gotować na małym ogniu 3-4 min. zmniejszyć płomień i gotować 25 min. pod przykryciem dodając pastę pomidorową. Podawać do potraw z mięsa, ryb lub warzyw.
Sałatka egipska
Składniki:
- 2 szkl. fasoli
- 2 ząbki czosnku
- sól, pieprz
- pół szklanki oliwy
- sok z cytryny
- cebula
Fasolę namoczyć, ugotować, ostudzić. Czosnek drobno posiekać, dodać pozostałe składniki oprócz cebuli i wymieszać. Wstawić do lodówki. Posypać siekaną cebulą.